გაუშვით სამკვიდროს მიღების 6-თვიანი ვადა? — ვადის აღდგენა და მემკვიდრეობის გაფორმება 2026

სამი გამოსავალი გაშვებული ვადის შემთხვევაში, პროცედურის ხარჯები და როდის არის აუცილებელი ადვოკატი.

ძირითადი წესი: 6 თვე სამკვიდროს გახსნიდან

სამკვიდრო უნდა მიიღოთ მისი გახსნის დღიდან — ანუ მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან — 6 თვის განმავლობაში. ამისთვის განცხადება უნდა წარადგინოთ ნოტარიუსთან. თავად სამკვიდრო მოწმობა, რომელიც მემკვიდრეობით მიღებულ ქონებაზე უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტია, 6 თვის გასვლის შემდეგ გაიცემა, ნებისმიერ დროს. პრობლემა მაშინ იწყება, როცა 6 თვეში არც განცხადება შეგიტანიათ და არც ქონებას ფლობდით.

ვადა გაშვებულია — სამი გამოსავალი

გზა 1: დანარჩენი მემკვიდრეების თანხმობა

თუ სამკვიდროს მიმღები ყველა მემკვიდრე თანახმაა, ვადის გამშვებ მემკვიდრესაც შეუძლია წილის მიღება. ეს ყველაზე სწრაფი და იაფი გზაა — საჭიროა მემკვიდრეების თანხმობის სათანადო გაფორმება ნოტარიუსთან. სირთულე პრაქტიკულია: ურთიერთობები ოჯახში ყოველთვის თანხმობისკენ არ იხრება, ზოგჯერ კი მემკვიდრე მიუწვდომელია ან საზღვარგარეთაა.

გზა 2: ფაქტობრივი ფლობა ან მართვა

ქართული სამემკვიდრეო სამართალი სამკვიდროს მიღების ორ ფორმას იცნობს: განცხადების წარდგენას ნოტარიუსთან და სამკვიდროს ფაქტობრივ დაუფლებას ან მართვას. თუ 6-თვიან ვადაში ფაქტობრივად შეუდექით სამკვიდროს ფლობას ან მართვას — ცხოვრობდით ბინაში, იხდიდით კომუნალურებსა და გადასახადებს, უვლიდით ქონებას — სამკვიდრო მიღებულად ითვლება, თუნდაც განცხადება არ შეგეტანათ. მთავარია, ამ მოქმედებებიდან აშკარად იკვეთებოდეს სამკვიდროს მიღების ნება და ეს მტკიცებულებებით დადასტურდეს: ქვითრები, მოწმეები, ცნობები. სადავო შემთხვევაში ფაქტობრივი ფლობის დადგენა სასამართლოს გზით ხდება.

გზა 3: ვადის გაგრძელება სასამართლოს მიერ

თუ არც თანხმობაა და არც ფაქტობრივი ფლობა, რჩება სასამართლო: ვადის გადაცილების მიზეზი საპატიოდ უნდა იქნეს მიჩნეული. პრაქტიკაში საპატიოდ შეიძლება ჩაითვალოს მძიმე ავადმყოფობა, ხანგრძლივად საზღვარგარეთ ყოფნა ან მამკვიდრებლის გარდაცვალების შესახებ ინფორმაციის ობიექტური უქონლობა — თუმცა ყოველი საქმე ინდივიდუალურად ფასდება და შედეგის გარანტია არ არსებობს. სწორედ აქ არის ადვოკატის როლი გადამწყვეტი: მიზეზის სამართლებრივი კვალიფიკაცია და მტკიცებულებების სწორად წარდგენა.

პროცედურა და ხარჯები

• ნოტარიუსის საზღაური სამკვიდრო მოწმობის გაცემისთვის სამკვიდროს ღირებულებიდან გამოიანგარიშება; რამდენიმე მემკვიდრის შემთხვევაში — წილების პროპორციულად.
• ცალკეული სანოტარო მოქმედებები (მაგ. განცხადების წარდგენის მოწმობა, ცვლილება მოწმობაში) ფიქსირებული, მცირე საზღაურით სრულდება.
• სასამართლო გზა დამატებით ხარჯებს ნიშნავს: სახელმწიფო ბაჟი და ადვოკატის ჰონორარი, რომელიც საქმის სირთულეზეა დამოკიდებული. ზუსტი ღირებულება პირველადი კონსულტაციისას დგინდება.

ხშირი შეცდომები

• ლოდინი იმ იმედით, რომ „თავისით მოგვარდება" — დროთა განმავლობაში მტკიცებულებები ქრება და სხვა მემკვიდრეები ქონებას აფორმებენ.
• ქონების განკარგვის მცდელობა სამკვიდრო მოწმობის გარეშე — გაყიდვა ან ჩუქება შეუძლებელია, სანამ უფლება არ არის გაფორმებული.
• საზღვარგარეთ მყოფი მემკვიდრის უმოქმედობა — განცხადების შეტანა მინდობილობით წარმომადგენლის მეშვეობითაც შესაძლებელია.

ხშირი კითხვები

რა ხდება, თუ ვადა გავუშვი და სხვა მემკვიდრეები წინააღმდეგი არიან?
რჩება ორი გზა: დაამტკიცოთ ფაქტობრივი ფლობა 6-თვიან ვადაში ან მიმართოთ სასამართლოს საპატიო მიზეზით.

ითვლება თუ არა ბინაში ცხოვრება სამკვიდროს მიღებად?
როგორც წესი, დიახ — თუ ეს 6-თვიან ვადაში დაიწყო და მტკიცებულებებით დასტურდება.

შემიძლია თუ არა საზღვარგარეთიდან გავაფორმო მემკვიდრეობა?
დიახ, სათანადოდ დამოწმებული მინდობილობით წარმომადგენლის მეშვეობით.

რა ღირს სამკვიდრო მოწმობა?
საზღაური სამკვიდროს ღირებულებაზეა დამოკიდებული და ნოტარიუსთან ზუსტდება; სასამართლო გზის შემთხვევაში ემატება ბაჟი და ადვოკატის ჰონორარი.

ანდერძის არსებობისას იცვლება თუ არა ვადები?
მიღების 6-თვიანი წესი ანდერძით მემკვიდრეობაზეც ვრცელდება; განსხვავდება მხოლოდ მემკვიდრეთა წრე.

დასკვნა

გაშვებული ვადა მემკვიდრეობის დასასრული არ არის, მაგრამ ყოველი დაგვიანებული თვე ართულებს მტკიცებას. შეაფასეთ თქვენი ვითარება იურისტთან — პირველადი კონსულტაცია დაგეხმარებათ აირჩიოთ სწორი გზა სამიდან.

სტატია ზოგადი ინფორმაციაა და არ წარმოადგენს იურიდიულ კონსულტაციას. კონკრეტული საქმის შეფასებისთვის მიმართეთ სპეციალისტს.