ნასამართლობის გაქარწყლება და მოხსნა: ვადები და პროცედურა

ნასამართლობის გაქარწყლება ბევრი ადამიანისთვის გადამწყვეტია, რადგან ის გავლენას ახდენს დასაქმებაზე, ლიცენზიების მიღებაზე, ვიზასა და სხვა უფლებებზე. ამ სტატიაში განვმარტავთ, რა არის ნასამართლობა, როდის ქარწყლდება ის ავტომატურად ვადის გასვლით და როდის შეიძლება მისი ვადამდე მოხსნა სასამართლოს გზით საქართველოს კანონმდებლობით.

რა არის ნასამართლობა

ნასამართლობა არის სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც პირს წარმოეშობა გამამტყუნებელი განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლისთანავე და გრძელდება მის გაქარწყლებამდე ან მოხსნამდე. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 79-ე მუხლი არეგულირებს ნასამართლობას, მის გაქარწყლებასა და ვადამდე მოხსნას. ნასამართლობა მხედველობაში მიიღება სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის, დანაშაულის კვალიფიკაციისა და სასჯელის დანიშვნისას.

რატომ არის მნიშვნელოვანი გაქარწყლება

აქტიური ნასამართლობა შესაძლოა დაბრკოლებად იქცეს გარკვეულ თანამდებობებზე დასაქმებისას, ლიცენზიის ან ნებართვის მიღებისას, ზოგ შემთხვევაში კი საზღვარგარეთ მგზავრობისას. სწორედ ამიტომ მნიშვნელოვანია იცოდეთ, ქარწყლდება თუ არა უკვე თქვენი ნასამართლობა და რა ეტაპზე ხართ.

გაქარწყლება ვადის გასვლით

ნასამართლობა ქარწყლდება კანონით დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ ავტომატურად, დამატებითი განცხადების გარეშე. ვადა დამოკიდებულია ჩადენილი დანაშაულის კატეგორიასა და დანიშნული სასჯელის სიმძიმეზე: მსუბუქი დანაშაულისთვის ვადა შედარებით მოკლეა, მძიმე და განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულისთვის კი უფრო გრძელი. ზუსტი ვადები განსხვავდება კატეგორიების მიხედვით, ამიტომ კონკრეტულ შემთხვევაში მიზანშეწონილია 79-ე მუხლის მოქმედი რედაქციის გადამოწმება ან ადვოკატთან კონსულტაცია, რადგან კანონში ცვლილებები შესაძლოა შესულიყო.

თუ მსჯავრდებული ვადამდე გათავისუფლდა სასჯელისგან, ან მისი მოუხდელი სასჯელი უფრო მსუბუქი სასჯელით შეიცვალა, გაქარწყლების ვადა აითვლება ფაქტობრივად მოხდილი სასჯელის ან მსუბუქი სასჯელის მოხდიდან.

ვადამდე მოხსნა სასამართლოს გზით

თუ სასჯელის მოხდის შემდეგ პირი უმწიკვლოდ იქცეოდა, სასამართლომ შეიძლება მისი თხოვნით მოხსნას ნასამართლობა გაქარწყლების ვადის გასვლამდე. ეს არ ხდება ავტომატურად, საჭიროა განცხადებით მიმართვა და მტკიცებულებები იმისა, რომ პირი დადებითად ხასიათდება.

რას აფასებს სასამართლო

სასამართლო, როგორც წესი, ითვალისწინებს გასული პერიოდის ხანგრძლივობას, ახალი სამართალდარღვევის არარსებობას, პირის ქცევას, საქმიანობასა და სხვა ფაქტობრივ გარემოებებს. გადაწყვეტილება ინდივიდუალურია.

ნასამართლობის ცნობა: როგორ ავიღოთ

ნასამართლობის შესახებ ცნობას გასცემს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტო. ცნობა შეიძლება მოითხოვოთ:

• იუსტიციის სახლსა და საზოგადოებრივ ცენტრებში;
• ონლაინ, ავტორიზებული პორტალის (my.gov.ge) მეშვეობით;
• პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტითა და დადგენილი მოსაკრებლის გადახდით.

ცნობა შეიძლება გაიცეს როგორც სრული, ისე კონკრეტული მიზნისთვის, მაგალითად დასაქმების, ვიზის ან ლიცენზიისთვის. ზუსტი მოსაკრებელი და მომზადების ვადა დამოკიდებულია მომსახურების სიჩქარეზე.

ხშირად დასმული კითხვები

გაქარწყლების შემდეგ ჩანს თუ არა ნასამართლობა ცნობაში

გაქარწყლებული ან მოხსნილი ნასამართლობა, როგორც წესი, აღარ წარმოშობს სამართლებრივ შედეგებს. თუმცა ცალკეული, კანონით განსაზღვრული მიზნებისთვის ინფორმაცია შესაძლოა მაინც აისახოს, ამიტომ კონკრეტული ცნობის ტიპი წინასწარ უნდა დააზუსტოთ.

შემიძლია თუ არა ვადამდე მოხსნის მოთხოვნა ნებისმიერ დროს

მოთხოვნა შესაძლებელია მას შემდეგ, რაც სასჯელი მოხდილია და პირი დადებითად ხასიათდება. ვადამდე მოხსნა სასამართლოს დისკრეციაა.

თუ გსურთ ნასამართლობის ვადამდე მოხსნა ან გჭირდებათ დახმარება ცნობის აღებასა და პროცედურაში, ჩვენი იურისტები დაგეხმარებიან საქმის შეფასებასა და განცხადების მომზადებაში.

ეს მასალა ზოგადი ინფორმაციული ხასიათისაა და არ წარმოადგენს იურიდიულ რჩევას. კონკრეტულ შემთხვევაში მიმართეთ კვალიფიციურ ადვოკატს. — Legal.GE NewsMaker